Data: 30 sierpnia 2005

Miejsce: Radisson SAS

Tytuł: The EURO - a success story with faults. A German point of view.

30 sierpnia 2005, w warszawskim hotelu Radisson SAS odbyła się konferencja „The EURO – success story with faults. A German point of view.” Była to druga konferencja zorganizowana przez FREE we współpracy z Fundacją im. F. Naumanna. Naszym gościem był pan Klaus Bünger, profesor w Center for European Studies (ZEI), były doradca niemieckiej partii liberalnej FDP, wieloletni pracownik oraz sekretarz stanu w Federalnym Ministerstwie Gospodarki RFN. Oprócz profesora Büngera w panelu uczestniczyli również: Ryszard Petru - główny ekonomista Banku BPH, Manfred Wichmann - dyrektor Fundacji Naumanna na region północno-wschodni oraz Michał Chyczewski - prezes FREE, który moderował dyskusję. Na konferencję przybyło, oprócz jak zwykle licznej grupy naszych członków oraz obserwatorów, wielu gości reprezentujących między innymi media, niezależne ośrodki badawcze oraz instytucje międzynarodowe – w liczbie ponad 130 osób. Profesor Bünger w swoim wystąpieniu przedstawił najważniejsze zagadnienia związane z Europejską Unią Monetarną – z perspektywy gospodarki niemieckiej. Główne tezy wystąpienia profesora Büngera pozwolę sobie przytoczyć w kilku kolejnych paragrafach.

Według profesora Büngera wprowadzenie Euro okazało się sukcesem – jak dotąd. Erozji ulega jednak Pakt Stabilności i Rozwoju, który jest zasadniczym elementem jego prawidłowego funkcjonowania. Bez wzmocnienia funkcjonowania Paktu, Euro grozi upadek. Nowa waluta europejska została wprowadzona bez jakichkolwiek problemów. Pomimo faktu, że ludziom wydawało się, iż wprowadzenie Euro spowodowało wzrost inflacji, nie zostało to udowodnione za pomocą żadnych oficjalnych statystyk. Od chwili wprowadzenia Euro, obserwuje się stabilność cen. Od 1999 roku ceny wzrosły jedynie o około 2% rocznie. Europejski Bank Centralny zdobył zaufanie obywateli Europy oraz podmiotów działających na międzynarodowych rynkach finansowych. Jest to duży sukces dla europejskiej branży finansowej, jak również dla wszystkich innych aktorów, działających na międzynarodowych rynkach finansowych. Dziś Euro jest szeroko akceptowaną walutą rezerwową (druga pozycja po dolarze) jak również walutą transakcyjną. Powodem jego sukcesu były restrykcyjne warunki udziału w Unii Gospodarczej i Walutowej. Ramy instytucjonalne EBC są przejrzyste i wspierają niezależność banku centralnego. Przepisy Traktatu ustanawiającego Wspólnoty Europejskie, w szczególności te dotyczące nadmiernych deficytów budżetowych oraz Paktu Stabilności i Rozwoju, są ważną, integralną częścią walutowej konstrukcji Europy. Istnieje dyskusja na temat tego, że wspólna polityka walutowa nie pasuje do wszystkich krajów, gdyż cykl koniunkturalny oraz tendencje wzrostowe są różne w poszczególnych państwach. W opinii Klausa Büngera, polityka monetarna nie jest odpowiednim środkiem wpływania na cykl koniunkturalny lub rozwiązaniem służącym dostosowaniu strukturalnych deficytów, które utrzymują się u wielu państw-członków UGW. Różnice w poziomach inflacji wpływają na konkurencyjność gospodarek narodowych. Jest to ważny mechanizm służący kompensacji różnic w realnych stopach procentowych. Z drugiej strony może to powodować napięcia pomiędzy państwami i obniżać akceptację dla wspólnej waluty. Pakt Stabilności i Rozwoju, który ulegał powolnej erozji w ciągu ostatnich lat, musi zostać wzmocniony. Zasady dyscypliny fiskalnej są konieczne w unii monetarnej typu UGW, w której istnieją scentralizowane kompetencje w zakresie polityk monetarnych i zdecentralizowane kompetencje w zakresie polityk fiskalnych i gospodarczych. Konieczne jest zatem wzmocnienie Paktu, gdyż w przeciwnym razie może dojść do zniszczenia UGW i jej wspólnej waluty.

Ryszard Petru odniósł się natomiast do perspektyw wprowadzenia euro w naszym kraju. Zwrócił on przede wszystkim uwagę na konieczność ustalenia jasnej i konsekwentnej strategii, według której nasz kraj zmierzałby najpierw do uczestnictwa w systemie ERM 2, a w późniejszym okresie we właściwej unii monetarnej. Uczestnicy panelu odpowiadali też na pytania gości, a po głównej części konferencji przyszedł czas na mniej oficjalne dyskusje podczas poczęstunku w kuluarach.