Inne strony warte obejrzenia: artykuły promocyjne

Teoria Malthusa miała charakter przede wszystkim charakter demograficzny. Istotne przemiany nastąpiły jednak w tym okresie w tradycyjnej burżuazyjnej teorii ekonomicznej, wyjaśniającej mechanizm funkcjonowania gospodarki kapitalistycznej. Proces tych przemian związany jest przede wszystkim z nazwiskiem francuskiego ekonomisty Jana Saya. Say reprezentuje interesy francuskich klas posiadających w okresie, kiedy we Francji ujawniły się sprzeczności kapitalizmu i rozwinęła krytyka kapitalizmu zarówno ze strony ekonomii drobnomieszczańskiej, jak i socjalizmu utopijnego. Stara się, więc przedstawić kapitalizm, jako system harmonijny, pozbawiony sprzeczności, zapewniający optymalne warunki rozwoju ekonomicznego. Teoria Saya, niepozbawiona pewnych elementów postępowości w swoich postulatach praktycznych, stworzyła jednocześnie pewien usystematyzowany wulgarny system wyjaśniania prawidłowości kapitalistycznej produkcji i podziału, zręby, którego widoczne są do dziś w burżuazyjnej ekonomii politycznej. Say uważa, że nauka ekonomii powinna mieć charakter obiektywny, niezabarwiony ujęciami normatywnymi, powiązanymi z interesami określonych grup społecznych. Źródłem wartości dobra jest jego użyteczność. Say, pojmując użyteczność obiektywnie ( użyteczność danego typu dobra dla społeczeństwa), nie mógł przejść bezpośrednio od niej do ceny. Stwierdza, więc tylko enigmatycznie, że użyteczność jest górną granicą wartości wymiennej, natomiast dolną jej granicę stanowią koszty produkcji. W warunkach intensywnej konkurencji wahania podaży i popytu przybliżają cenę do dolnej granicy wartości wymiennej, czyli kosztów produkcji natomiast w warunkach monopolu cena może odbiegać od kosztów produkcji i przybliżać się do górnej granicy- użyteczności dobra. Say nie próbuje rozwinąć tej interesującej obserwacji. W tym okresie zresztą, monopole są już zjawiskiem sporadycznym, likwidowanym przez upowszechnienie zasad wolnej konkurencji. Problemem podstawowym w całej teorii jest jednak pojmowanie przez Saya kosztów produkcji. Sprowadza on je, do kosztu wynagrodzeń czynników produkcji. W procesie produkcji biorą udział trzy czynniki produkcji- praca, kapitał i ziemia. Świadczą one usługi produkcyjne, za które otrzymują wynagrodzenie. Suma tych wynagrodzeń, jest kosztem wytworzenia danego produktu (przy analizie makroekonomicznej)) i staje się podstawą, wokół której grawitują ceny rynkowe.